Etkili Dinleme

Yapılmış olan araştırmalarda kişiler beraber oldukları zamanda %42’sini dinlemek ile geçirmektedirler. Dinleyen kişilerin okulda konuşulanlarla beraber günde 2,5 ila 4 saat birini dinlerken, okul başarısının ise dinleyenin dinleme yeteneğine bağlı olduğu sık sık karşımıza çıkmaktadır. 

Dinleme Neden Önemlidir? 

İnsan iletişimine yaklaşık olarak %90’ı sözel olmaktadır. İletişimde ancak yarısı çok zaman geçmedikçe hatırlanmaktadır. Birkaç saat sonrasındaysa dinlenilmiş olan konunun yalnız %20-25’i hatırlanmaktadır. Etkili dinleme yalnızca söylenenleri de duymak değil. Söylenen şeyleri önemli bulmak, kavrayabilmek ve değerlendirme içinde gerekli olan çabanın gösterilmesine karşılık aktif bir sürece girmektir.

etkili-dinleme-avantajlari
etkili-dinleme-avantajlari

Etkili Dinleme Avantajları 

  • Konuyu daha iyi şekilde kavrama
  • Not alma
  • Önemli noktaları kaçırmama
  • Konuya katılabilmek
  • Konuları daha iyi anlama ve daha başarılı olma

Bunlara ek olarak etkili dinlemenin dinleyenle konuşanın arasında ilişkiyi olumlu bir şekilde etkilemiş olan boyutu bulunuyor. Konuşan kişi genel olarak kendini dinleyen, dinlediğini belli eden kişiye dönük konuşmaktadır. 

Sonuç olarak da dinleme, dinleyen kişinin başarısını önemli bir şekilde etkilemektedir ve geliştirilmesi de gerekli olan beceri olarak karşımıza gelmektedir. Dinleyen kişiler bu becerisini geliştirmek için ilk olarak dinleme sürecini etkilemiş olan olumlu ve olumsuz etkeni iyi anlayabilmek ve buna göre de gerekli olan tüm önlemleri alma zorunluluğu bulunmaktadır. 

Neden Dinleriz?

Birini dinlememiz için sadece tek bir nedene ihtiyacımız yok;

  • Bilgilenme
  • Eleştiri alabilme 
  • Bir başkasının hikayesine katılma 
  • Diğer kişilerin deneyiminden ve anlayışlarından yararlanma 
  • Bir konuya hakim olabilme 
  • Bir ilişki oluşturabilme 
  • Ufku Genişletme
  • Diğerlerini değerlendirme ve saygı gösterme

Etkili Dinlemeyi Engelleyen Faktörler 

Dinlemeyi engelleyen faktörler çevresel ve kişisel olmakla beraber ikiye ayrılmaktadır. Çevremizdeki her olay da dinleme zamanında bölünmeye yol açabilmektedir. Çevrede oluşan fısıldaşmalar, sözel olmayan hareket, fiziksel ortamın özelliği, pencereden gözlenen dış ortam gibi algılanmış olan dışsal mesaj dinlemeyi engelleyen veya bölücü bir sebep olabilmektedir. Bu tarz çevresel etmenlerin dışında algılama kapasitesi, olumsuz dinleme alışkanlıklarını iyi ayrı kısımda inceleyeceğiz. 

Algılama Kapasitesi 

Bir kişinin dakika kapsamında ortalama olarak 600 ila 800 kelime algılaması mümkün. Ama bir kişi dakika bazında 125 kelime konuşabilmekte ve konuşma kapasitemizden de daha yüksek algılama kapasitesi olduğundan bizler için oldukça önemli bir yetenek olmakta. Anlatılan şeyi dinlemenin dışında o konunun üstüne düşünebilmek için bir kapasitemizin olması gerekir. Yani kısaca konu ile alakalı olan bilgileri hatırlayabilme, yeni bilgiler ile bildiklerimizi ilişkilendirebilme, anlatılanı analiz etme, farklı konulara uygulama gibi zihinsel olan etkinlikleri gerçekleştirebilmek adına anlatılanı algılamanın ötesinde düşünme kapasitesinin olması gerekir. Bu kapasiteyse hem etkili dinleme de hem de kötü dinleyici olmaya dönük olarak da kullanılabilmektedir.

Olumsuz Dinleme Alışkanlıkları 

  • Anlatılan konuya karşılık ilgi göstermeme ve önemsememe hareketleri 
  • Konuşan kişiye karşı olumsuz bir tutum
  • Yarım dinleme veya dinliyormuş gibi gösterme 
  • Anlatılan şeyleri aynı şekilde not almaya çalışma 
  • Pasif dinleme
etkili-dinleme-nasil-saglanir
etkili-dinleme-nasil-saglanir

Etkili Dinleme Nasıl Sağlanır?

Dinlemeyi ilerletebilmenin en etkili yollarından biri kendi katılım davranışlarımıza bakmaktır.

  • Fiziksel Katılım 
  • Psikolojik Katılım 
  • Sözlü Katılım 
Fiziksel Katılım

Dinleyici olarak kişinin yapması gerekenleri göstermesidir. Farklı araştırmalardan alınmış ola sonuçlara göre fiziksel katılımının etkenleri çok önemli olmaktadır. Bunlar;

  • Konuşmacıya cepheden bakabilme 
  • Göz iletişimini kurma
  • Algıya açık olan bir zihne sahip olma 
  • Göreli olarak rahat olma
Psikolojik Katılım

Yalnızca anlatıcının söylediğini dinlemek değildir. Aynı zamanda nasıl söylediğine bakarken sözsüz bir şekilde hangi davranışlar da bulunduğuna bakılır. Bunun dışında konuşmacı tarafından verilmiş olan sözsüz mesajların algılanması içinde gereklidir. 

Dinleme becerisini geliştirmenin yollarından birisi de konuşmayı kesmemektir. Bunun içinde katılma zamanının doğru bir şekilde ayarlanması, ne zaman, hangi zamanın konuşmacıya ait olduğunu kavramak gerekir. 

Sözlü Katılım

Konuşmacının söylemiş olduklarını anlamadığımız zaman veya yeterli açık gelmeyen noktalarda konuşmacıya bu konuyla alakalı soru sormak gerekmektedir. Soru sorma eylemi ise dinlediğinizi gösterecektir. Tüm benliğiniz ile dinlemeniz sözcüklerin de ardını anlamanıza yardımcı olacaktır. 

Etkili Dinleme Alışkanlıkları

  • Aktif bir şekilde dinleme
  • Dinleme konusunda istekli olduğunu gösterme, içten hissetme
  • Sözel olmayan mesajları da dikkate alabilme
  • Not tutma
  • Önemli bilgilere işaret yaparak ipuçlarına dikkat edebilme
  • Öz hazırlık yapmak

BUNLAR DA İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

oktay-firat

Oktay Rıfat Horozcu

oktay-rifat-kimdir Türk Şiirindeki en büyük adlardan biri olarak kabul edilmiştir. Orhan Veli ve Melih Cevdet …

İnsan Nasıl Başarılı Olur?

Biraz sonra diyeceğimi okul zamanından çok iyi bilirsiniz. Çocukluk zamanlarında çok yetenekli olduklarından, ileride de …

omer-seyfettin

Ömer Seyfettin

Ömer Seyfettin, 11 Mart 1884 senesinde Balıkesir’de Gönen ilçesinde dünyaya gelmiştir. Yüzbaşı olan Ömer  Şevki …

BUNLAR DA İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

tristique velit, ut vulputate, odio Curabitur accumsan eget